Abasirikare 21 b’u Burundi bari bafungiye muri gereza nkuru ya Murembwe, i Rumonge mu Ntara ya Burunga, bavanyweyo ku wa Kane w’ejo hashize, tariki ya 22 Ukwakira 2026, bajyanwa ahantu hataramenyekana.
Nk’uko SOS Médias Burundi ibitangaza, abo basirikare bakurikiranweho ibyaha bifitanye isano no kwanga kujya kurwana mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (DRC).
Amakuru aturuka mu gisirikare avuga ko bashinjwa gutoroka igisirikare no guta ibirindiro. Bari bamaze hafi amezi abiri bafungiye i Murembwe, baraburanye mu rukiko rwa gisirikare, bategereje icyemezo cyo kurekurwa by’agateganyo cyangwa gukomeza gufungwa.
Umwe mu batanze amakuru bari muri gereza yavuze ko abasirikare 21 muri 22 bari bagize iryo tsinda ari bo bajyanywe. Ngo ntibabwiwe aho berekezwa cyangwa impamvu yo kwimurwa.
Umusirikare umwe wasigaye i Murembwe we bivugwa ko akurikiranyweho kwiba umufariso (matelas) akoresheje intwaro.
Nk’uko amakuru yo mu gisirikare abivuga, abo basirikare 21 bari baratorotse mu gihe biteguraga koherezwa muri Kivu y’Epfo mu burasirazuba bwa Kongo (Congo). Bivugwa ko banze kujya ku rugamba, ari na byo byatumye bakurikiranwa n’ubutabera bwa gisirikare.
Kwimurwa kwabo kubaye mu gihe imirwano ikomeje mu burasirazuba bwa RDC, aho ingabo z’u Burundi zifatanya n’ingabo za Leta ya Kongo n’imitwe izishyigikiye, irimo Wazalendo, mu kurwanya inyeshyamba.
SOS Médias Burundi ivuga ko muri iyo mirwano harimo umutwe wa FRN, watangajwe ku wa 12 Ukwakira 2026 nk’ihuriro ry’umutwe wa politiki n’igisirikare ryasimbuye AFC/M23.
Amakuru aturuka muri ako karere avuga ko ingabo z’u Burundi zimaze ibyumweru zitakaza abasirikare benshi, nyuma y’amezi zari zimaze zitera imbere mu misozi miremire ya Kivu y’Epfo. Bamwe mu basirikare ngo binubira imibereho mibi n’ibikoresho bidahagije, mu gihe bahanganye n’inyeshyamba zivugwaho kugira imitunganyirize myiza n’intwaro zikomeye. Umutwe w’Abarundi wa Red-Tabara, urwanya ubutegetsi bw’u Burundi, na wo uvugwa muri ako gace.
Hari kandi abasirikare b’u Burundi bakekwaho gukorana n’u Rwanda cyangwa n’inyeshyamba bafatwa n’imitwe ifatanya n’ingabo za leta ya Kongo. Nk’uko iyo nkuru ibivuga, bamwe bafatwa mu buryo bubatesha agaciro.
Abofisiye babiri b’u Burundi bakekwaho gutanga amakuru ya gisirikare baracyafunzwe. Ku wa 29 Nzeri 2026, umuvugizi w’ingabo z’u Burundi, Brigadier Général Gaspard Baratuza, yemeye ko bafunzwe, ubwo yari mu kiganiro n’abanyamakuru.
Gereza ya Murembwe icumbikiye imfungwa zirenga 1,000. Muri zo harimo abasirikare 272 bakatiwe ibihano biri hagati y’imyaka ine n’igifungo cya burundu kuva mu mpera z’Ukuboza 2024, bazira kwanga koherezwa kurwana mu burasirazuba bwa RDC.
SOS Médias Burundi ivuga ko hagati ya Kanama 2022 n’Ukuboza 2025, u Burundi bwohereje muri RDC abasirikare barenga 29,000 gufatanya na FARDC, Wazalendo n’indi mitwe mu guhangana n’imitwe irwanya ubutegetsi bwa Kinshasa.
Kinshasa na Gitega bishinja Kigali gushyigikira inyeshyamba zo muri ako karere, ibyo u Rwanda ruhakana. U Rwanda na rwo rushinja DRC n’u Burundi gushyigikira FDLR, umutwe witwaje intwaro urimo bamwe bakekwaho kugira uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
Kugeza ubu, aho abo basirikare 21 bajyanywe n’impamvu nyayo yo kubimura ntibiramenyekana. Nta n’amakuru yemeza ko kwimurwa kwabo bifitanye isano itaziguye no kuba baranze kujya ku rugamba muri RDC.
Ibitekerezo