Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku mpunzi, UNHCR, ryatangaje ko nibura abantu miliyoni 117,8 ku Isi hose bakomeje kuba baravuye mu bya bo ku gahato, bingana n’umuntu umwe muri 70 ku batuye Isi.
Raporo yashyizwe ahagaragara kuri uyu wa 11 Kamena 2026, igaragaza ko ku nshuro ya mbere mu myaka 10 ishize, umubare w’abahungiye cyangwa bakuwe mu bya bo ku gahato wagabanutse. Ibi byatewe ahanini n’uko impunzi n’abimuwe imbere mu bihugu bya bo benshi batashye mu bihugu byari byibasiwe cyane n’intambara n’ibindi bibazo.
Nubwo muri 2025 umubare w’abakuwe mu bya bo ku gahato wagabanutseho hafi 4%, ibi byakomwe mu nkokora n’ikibazo gikomeje gukaza umurego muri Libani. Kuva intambara ihanganishije Amerika na Israel ku ruhande rumwe na Iran itangiye mu mpera za Gashyantare 2026, ibitero bya Israel byatumye abantu barenga miliyoni imwe bava mu bya bo ku gahato, mu gihe abandi miliyoni 3,2 bimuwe imbere muri Iran.
Mu bantu miliyoni 117,3 bari mu byiciro by’abimuwe ku gahato:
- Miliyoni 68,6 ni abantu bimuwe imbere mu bihugu bya bo kubera intambara cyangwa ibindi bibazo.
- Hafi miliyoni 28,5 ni impunzi ziri mu nshingano za UNHCR.
- Miliyoni 9 ni abasaba ubuhungiro bategereje imyanzuro ku busabe bwa bo.
- Miliyoni 7,2 ni abantu bakeneye uburinzi mpuzamahanga.
- Miliyoni 6 ni impunzi z’Abanyapalestina ziri mu nshingano z’ikigo cya UNRWA.
Ni ibihe bihugu biturukamo impunzi nyinshi?
Hafi 72% by’impunzi zose ku Isi bituruka mu bihugu birindwi gusa:
- Venezuela (miliyoni 6,4)
- Palestine (miliyoni 6)
- Ukraine (miliyoni 5,2)
- Syria (miliyoni 4,9)
- Afghanistan (miliyoni 3,7)
- Sudan (miliyoni 2,8)
- Sudani y’Epfo (miliyoni 2,4)
Amategeko mpuzamahanga asobanura impunzi nk’abantu bahatiwe guhunga ibihugu bya bo kubera gutotezwa cyangwa kubera ibibazo bikomeye bibangamira ubuzima, umutekano cyangwa ubwisanzure bwa bo.
Ni ibihe bihugu byakira impunzi nyinshi?
Kurenga kimwe cya gatatu cy’impunzi zose ku Isi ziba mu bihugu birindwi gusa.
Ibihugu byakira impunzi nyinshi ni:
- Colombia (miliyoni 2,8)
- Ubudage (miliyoni 2,7)
- Turukiya (miliyoni 2,4)
- Uganda (miliyoni 1,9)
- Iran (miliyoni 1,7)
- Chad (miliyoni 1,5)
- Pakistan (miliyoni 1,3)
Abagera kuri 65% by’impunzi n’abandi bakeneye uburinzi mpuzamahanga baba mu bihugu bihana imbibi n’ibihugu bakomokamo.
Muri Iran na Pakistan, impunzi nyinshi ni Abanyafuganisitani. Muri Turukiya, impunzi nyinshi ni Abanyasiriya. Colombia yakira cyane Abanya-Venezuela, mu gihe Ubudage bwakira umubare munini w’Abanya-Ukraine, Abanyasiriya n’Abanyafuganisitani. Muri Uganda impunzi nyinshi zituruka muri Sudani y’Epfo, naho muri Chad hakaba Abanyasudani benshi.
Ibitekerezo