Joseph Kabila wigeze kuba Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yagizwe umuyobozi w’umutwe mushya wa politiki na gisirikare witwa Front pour la Refondation de la Nation (FRN) urwanya ubutegetsi bw’iki gihugu.
Ibi byatangajwe mu itangazo ryasomewe i Goma, mu murwa mukuru w’Intara ya Kivu y’Amajyaruguru yo burasirazuba bw’icyo gihugu, ku wa Mbere w’ejo hashize tariki ya 12 Ukwakira 2026.
Abashinze FRN bavuga ko bashaka guhuriza hamwe imbaraga n’ubushobozi bwabo kugira ngo bagere ku ntego bahuriyeho yo “kubohora igihugu”.
Iryo tangazo ryasomwe na Claude Ibalanky, wahoze ari umujyanama mukuru wa Perezida Félix Tshisekedi n’intumwa ye mu mahanga, ubu akaba akorana n’uwo mutwe. Mu gihe ryatangazwaga, ubutegetsi bw’i Kinshasa bwari butaragira icyo buvuga ku ishingwa rya FRN.
Abawushinze bashingiye ku ngingo ya 64 y’Itegeko nshinga rya RDC, ivuga ko abaturage bafite inshingano yo kurwanya umuntu cyangwa itsinda rifata ubutegetsi ku ngufu cyangwa rikabukoresha mu buryo bunyuranyije n’Itegeko nshinga.
FRN ivuga ko igamije guhuza icyo yise “imbaraga zo guhangana”, kugira ngo ikureho ubutegetsi ishinja igitugu, ishyireho icyerekezo gishya cya politiki. Mu itangazo ryayo, yavuze ko izakoresha “uburyo bwose, harimo n’ingufu” kugira ngo ibigereho.
Mu gihe hagitegerejwe gushyiraho inzego zayo zose, abashinze uwo mutwe bashyizeho ubuyobozi bw’agateganyo, bemeza bose ko Kabila ari we uzawuyobora.
Corneille Nangaa yagizwe visi perezida wa mbere, Bertrand Bisimwa agirwa visi perezida wa kabiri, mu gihe Sultani Makenga yagizwe umugaba mukuru ufite urwego rwa visi perezida. Freddy Kaniki yagizwe umunyamabanga mukuru, yungirizwa na Benjamin Mbonimpa.
Aba bayobozi bari basanzwe mu buyobozi bwa AFC/M23, umutwe witwaje intwaro urwanya ubutegetsi bwa Kongo. Inzobere z’Umuryango w’Abibumbye zishinja u Rwanda gufasha uwo mutwe, ibirego rwakomeje guhakana. Icyakora, ntiharasobanuka niba uyu mutwe wa FRN uzasimbura AFC/M23 cyangwa niba iyo mitwe yombi izakomeza kubaho ukwawo.
Ishingwa rya FRN ryatangajwe nyuma y’iminsi itatu Kabila agejeje ijambo ku baturage ba RDC. Muri iryo jambo, yavuze ko mu minsi n’ibyumweru byari gukurikiraho yari gusobanura icyo Abanye-Congo bakwiye gukora kugira ngo “batabare” igihugu cyabo.
Kabila yavuze ko igihugu kiri mu gihe gikomeye cy’amateka, anashinja ubutegetsi bwa Tshisekedi kwirengagiza ibyifuzo yari yatanze muri Gicurasi 2025, birimo ingamba zo guhagarika intambara mu burasirazuba bwa RDC.
Yanashinje ubwo butegetsi kubangamira imiyoborere ishingiye ku Itegeko nshinga, gucunga nabi ubukungu no kunanirwa kugarura umutekano. Yabushinje kandi gufunga abatavuga rumwe na bwo n’abasirikare nta mpamvu. Leta ya RDC yari itarasubiza ku mugaragaro kuri ibyo birego.
Kugirwa umuyobozi wa FRN ni ikimenyetso kigaragara cy’uruhare rutaziguye rwa Kabila mu mutwe wa politiki na gisirikare urwanya ubutegetsi bw’i Kinshasa.
Kabila yayoboye RDC kuva mu 2001 kugeza muri Mutarama 2019, ubwo Tshisekedi yamusimburaga nyuma y’amatora ataravuzweho rumwe. Mu myaka yakurikiyeho, ntiyakunze kugaragara mu ruhame, ariko yagiye arushaho kunenga ubutegetsi bw’uwamusimbuye.

Ibitekerezo