Muhanga-Bubakiwe isoko rigezweho ariko babuzwa kuri kandagiramo

Bamwe mu bahinzi n’abandi baturage bageza umusaruro wabo muri Muhanga Modern Market, mu Karere ka Muhanga, barasaba ko amasaha bahabwa yo kuwugurisha yakongerwa, bavuga ko hari ubwo basohorwa mu isoko batarabona abaguzi, bikabaviramo gutahana ibyo bari bazanye cyangwa gushaka uko babigurishiriza hanze yaryo.

Ubuyobozi bw’isoko bwo buvuga ko gahunda ihari igena igihe abaturage bazana umusaruro wabo bagomba kuwugurishirizamo, kugira ngo nyuma yaho isoko risukurwe kandi rihe umwanya abacuruzi basanzwe barikoreramo.

Iki kibazo kigaragaza ihurizo riri hagati yo gucunga imikorere y’isoko no guha umuhinzi igihe gihagije cyo kubona umuguzi w’umusaruro aba yavanye mu murima.

Bamwe mu baturage baganiriye na Kigali24 bavuga ko bazinduka cyane kugira ngo bageze umusaruro wabo ku isoko, ariko ko hari ubwo igihe bagenerwa kirangira batarawugurisha.

Misago Marthin, umwe mu baturage bakunze kurema Muhanga Modern Market, avuga ko ikibazo gikomeye bahura na cyo ari uko hari ubwo amasaha yo kugurisha arangira bagifite umusaruro bazanye.

Misago, avuga ko saa kumi n’ebyiri za mu gitondo, ni ukuvuga saa 6:00, batangira gusabwa kuva mu isoko kandi bamwe baba batarabona abaguzi.

Yagize ati:«“Imbogamizi tugira, tuzana ibihingwa byacu dusaruye, twakageze igihe twakabigurishije bakadusohora mu isoko tukabitemberana hanze cyangwa abasekirite bakaza bakabijyana. Saa kumi n’ebyiri baba batangiye kutwirukana ngo amasaha yacu yo kugurisha yarangiye. Mu by’ukuri twe tubona ari ukuduhohotera.”»

Avuga ko ikibazo kitagarukira ku gusohoka mu isoko gusa, kuko ngo hari ubwo n’uwasohokanye umusaruro we adashobora gukomeza kuwugurishiriza hafi yaryo.

Ibi, nk’uko abivuga, bishobora gutuma umuhinzi wari wazindutse azanye umusaruro ataha atawugurishije cyangwa akomeza kuwugendana ashakisha abaguzi.

Eugenie Mukarusine, na we ni umwe mu baturage bazana umusaruro muri iri soko mu masaha ya mu gitondo.

Avuga ko kugira ngo bageze imyaka yabo ku isoko kare, hari ubwo bibasaba kubyuka nijoro.

Ku bwe, kugera ku isoko kare ntibihita bisobanura kubona umuguzi ako kanya.

Yagize ati:

«“Imbogamizi duhura na zo ni uko abahinzi tubyuka nijoro, saa kumi n’imwe [5:00] tukaba twageze mu isoko. Hakaba igihe dutinda kubona abaguzi, noneho abasekirite bakadusohorana n’imyaka yacu twazanye kugurisha, tukayisubiza mu rugo.”»

Ibyo ni byo bituma bamwe muri aba baturage basaba ko gahunda y’amasaha isubirwamo, cyangwa nibura hakarebwa uburyo umuhinzi utarabona umuguzi yahabwa umwanya uhagije wo kugurisha ibyo yazanye.

Icyifuzo cyabo si uko isoko ryareka kugira gahunda rigenderaho, ahubwo bavuga ko igihe cyagenwe gikwiye no kuzirikana ko umusaruro w’ubuhinzi udahita ubona umuguzi mu gihe kimwe.

Ubuyobozi bwa Muhanga Modern Market bwo buvuga ko hari impamvu gahunda y’amasaha yashyizweho.

Rukazabyuma Emmille, umuyobozi w’isoko, yabwiye Kigali24 ko abaturage bazana umusaruro wabo bahabwa amasaha atatu yo kuwugurisha.

Nyuma y’ayo masaha, avuga ko isoko rigomba gukorerwa isuku mbere y’uko abacuruzi basanzwe barikoreramo bakomeza ibikorwa byabo.

Yagize ati:«“Abaturage bagenewe amasaha atatu yo kugurisha umusaruro wabo. Nyuma yayo bakavamo, isoko rigakorwamo isuku, hanyuma abacuruzi na bo bagacuruza, cyane ko abaturage bo badasoreshwa.”»

Ubuyobozi rero bugaragaza ko gahunda itagamije kubuza abaturage kugurisha umusaruro wabo, ahubwo ko ari uburyo bwo guhuza ibyiciro bitandukanye by’abakoresha isoko.

yavuze ko ku ruhande rumwe hari abaturage n’abahinzi baza kugurisha umusaruro wabo mu gitondo, ku rundi hakaba abacuruzi basanzwe bakorera mu isoko kandi bafite ibikorwa by’ubucuruzi bakoreramo buri munsi.

Rukazabyuma, avuga kandi ko abaturage bashaka umwanya munini wo gucuruza bashobora gukoresha Isoko rya Nyabisindu.

Yavuze ko biteguye kwakira abashaka kurikoreramo no kubaha aho bacururiza umusaruro wabo.

Iri soko rya Nyabisindu rifite amateka ajyanye n’ingamba Akarere ka Muhanga kamaze igihe gafata zo kongera no kuvugurura amasoko yo mu mujyi.

Nubwo ubuyobozi bw’isoko busobanura ko abaturage bahabwa amasaha atatu, ubuhamya bw’abaturage bwumvikanisha ko ikibazo atari amasaha gusa, ahubwo ari n’uko ayo masaha ahura n’igihe ntabaguzi baba bahari.

Urugero, Mukarusine avuga ko hari ubwo agera ku isoko saa kumi n’imwe za mu gitondo (5:00), ariko saa kumi n’ebyiri (6:00) hakaba igihe umusaruro we utarabona abaguzi.

Misago na we avuga ko saa kumi n’ebyiri bashobora gutangira gusabwa gusohoka.

Aha havuka ikibazo gikwiye gukomeza gukurikiranwa: Amasaha atatu ubuyobozi buvuga abarwa guhera ryari, kandi akoreshwa ate ku bahinzi bagera ku isoko mu bihe bitandukanye?

Ni kimwe mu bibazo Kigali24 izakomeza gushakira ibisobanuro, kuko gusobanukirwa neza uburyo iyo gahunda ishyirwa mu bikorwa byafasha kumenya impamvu bamwe mu baturage bavuga ko igihe cyo kugurisha kibabana gito.

Umuhinzi ashobora gukoresha amafaranga mu mbuto, ifumbire, abakozi no kugeza umusaruro ku isoko. Iyo awugejeje ku isoko ariko ntabone umuguzi mu gihe giteganyijwe, bishobora kumugora, cyane cyane ku mboga, imbuto n’ibindi bicuruzwa bishobora kwangirika mu gihe bihatinze.

Ni yo mpamvu ikibazo cy’amasaha yo kugurisha kitareba gusa gahunda yo mu isoko, ahubwo gishobora no kugira uruhare ku buryo umuhinzi abona inyungu ku byo yakoze.

Iyo umusaruro ugeze ku isoko, ikibazo gikurikiraho kiba icyo kubona umuguzi ku gihe no ku giciro gifitiye umumaro uwawuhize.

Abaturage baganiriye na Kigali24 bavuga ko igisubizo bifuza ari ukubona igihe gihagije cyo kugurisha umusaruro wabo mbere yo gusabwa kuva mu isoko.

Ubuyobozi bw’isoko bwo bushimangira ko gahunda y’amasaha ari ngombwa kugira ngo isoko rikoreshwe neza, risukurwe kandi rihe umwanya abacuruzi basanzwe barikoreramo.

Icyakora, ubuhamya bw’impande zombi bugaragaza ko hakiri umwanya wo kureba niba uburyo iyi gahunda ishyirwa mu bikorwa bushobora kurushaho guhuza inyungu z’abahinzi, abacuruzi n’imicungire y’isoko.

Ikibazo gikomeye gisigaye ni ukumenya niba amasaha atatu ateganyijwe koko aha buri muhinzi amahirwe ahagije yo kugurisha umusaruro we, n’icyakorwa ku muntu igihe ayo masaha arangiye agifite umusaruro utarabona umuguzi.

Kigali24 izakomeza gukurikirana iki kibazo no gushaka ibisobanuro birambuye ku buryo amasaha yo gucuruza muri Muhanga Modern Market agenwa n’uko ashyirwa mu bikorwa.

Mu 2025, Akarere ka Muhanga katangaje ko Isoko rya Nyabisindu riri mu bikorwa remezo byubakwaga mu Mujyi wa Muhanga binyuze mu mushinga RUDP II, hamwe n’Isoko rya Shyogwe (Cyakabiri) n’ibindi bikorwa remezo.

Mu 2026 kandi, ikibazo cy’imikorere y’amasoko ya Nyabisindu na Cyakabiri cyageze no muri Komisiyo y’Inteko Ishinga Amategeko ishinzwe gukurikirana imikoreshereze y’imari n’umutungo bya Leta (PAC), mu biganiro byakurikiye ibyagaragajwe n’ubugenzuzi ku mikorere yayo.

Ubuyobozi bw’Akarere ka Muhanga bwavuze icyo gihe ko Isoko rya Nyabisindu ryari risigaye rikora, nubwo hari ibyumba byari bigishakirwa abazikoreramo.

Ibi bigaragaza ko ikibazo cy’aho abacuruzi n’abaturage bashobora kugurishiriza ibicuruzwa n’umusaruro wabo kiri mu ngingo Akarere kamaze igihe gashakira ibisubizo binyuze mu kongera no kunoza ibikorwa remezo by’ubucuruzi.

Akarere ka Muhanga na ko gakomeje gushyira ubuhinzi mu bikorwa by’ingenzi by’ubukungu. Mu butumwa bwako bwo muri Mutarama 2026, Akarere kavuze ko kari kagize igihembwe cyiza cy’ubuhinzi, gasaba abaturage gufata neza umusaruro wabonetse, bakabanza kwihaza hanyuma bagasagurira amasoko.

Ibitekerezo