Nyuma y’intsinzi, Argentine ishobora guhanwa na FIFA

Ikipe y’igihugu ya Argentine ishobora kwisanga mu bihano bitangwa n’Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru ku Isi (FIFA) nyuma y’uko bamwe mu bakinnyi ba yo bizihije intsinzi yo kugera ku mukino wa nyuma w’Igikombe cy’Isi bazamuye ibendera ryariho amagambo ashimangira ko Ibirwa bya Malvinas (Falkland Islands) ari iby’igihugu cya bo.

Ibi byabaye nyuma y’umukino wa ½ wabereye i Atlanta, aho Argentine yatsinze Ubwongereza ibitego 2-1. Ikipe yatozwaga na Lionel Scaloni yatsinze ibitego bibiri mu minota ya nyuma, ihita ibona itike yo kuzakina umukino wa nyuma uzayihuza na Espagne.

Nyuma y’ifirimbi ya nyuma, abakinnyi ba Argentine bafashe icyapa cyanditseho amagambo agira ati “Las Malvinas son Argentinas”, bisobanura ngo “Ibirwa bya Malvinas ni ibya Argentine.” Iki gikorwa cyahise gikurura impaka zikomeye ku rwego mpuzamahanga kuko gifatwa nk’ubutumwa bwa politiki, ibintu FIFA ibuza mu marushanwa ya yo.

Amateka y’amakimbirane hagati ya Argentine n’Ubwongereza

Ibirwa bya Falkland, Abanya-Argentine bita Malvinas, ni ubutaka buri mu Nyanja ya Atlantique y’Amajyepfo, hafi y’ibirometero 480 uvuye ku nkombe z’Argentine. Nubwo biyoborwa n’Ubwongereza nk’intara ya bwo yo hakurya y’inyanja, Argentine ikomeje kubivugaho uburenganzira, ivuga ko ari ubutaka bwa yo bwambuwe.

Aya makimbirane yageze ku rwego rw’intambara hagati ya Mata na Kamena 1982, yamaze iminsi 74. Muri iyo ntambara hapfuye abasirikare 655 b’Argentine, abasirikare 255 b’Ubwongereza ndetse n’abaturage batatu bo kuri ibyo birwa. N’ubwo imyaka irenga 40 ishize, ikibazo cy’ubusugire bw’ibi birwa kiracyari isoko y’impaka hagati y’ibihugu byombi.

Argentine yatsinze Ubwongereza ibitego 2-1 (Ifoto: Getty Images)

FIFA ishobora gufatira Argentine ibihano

Amategeko ya FIFA abuza amakipe n’abakinnyi gukoresha amarushanwa y’umupira w’amaguru mu gutambutsa ubutumwa bwa politiki cyangwa ubundi bushobora guteza amacakubiri.

Si ubwa mbere Argentine ikora igikorwa nk’iki. Mu 2014, Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru muri Argentine ryaciwe ihazabu ya miliyoni zisaga 37 Frw (yari hafi amapawundi 20,000 icyo gihe) nyuma y’uko abakinnyi bazamuye icyapa nk’iki mbere y’umukino wa gicuti bahuyemo na Slovenia. FIFA yavuze ko icyo gikorwa cyarenze ku mategeko agenga imyitwarire y’amakipe n’ukumvikanisha ubutumwa bwa politiki.

Ibi bituma benshi batekereza ko n’ubu FIFA ishobora gutangira iperereza, bityo Argentine igahanwa niba isanze ayo mategeko yararenzweho.

Abayobozi b’Argentine bashyigikiye ubutumwa bw’abakinnyi

Visi Perezida w’Argentine, Victoria Villarruel, yashimye icyo gikorwa abinyujije ku rubuga X, avuga ko uwo mukino “utari umukino usanzwe.”

Yongeyeho ati: “Malvinas ni iya Argentine. Bashatse kutubuza kubizana muri stade, ariko bibagiwe ko tubyitwaza mu maraso no mu mitima yacu”.

Mbere y’umukino yari yanatangaje ko guhura n’Ubwongereza ari uburyo bwo “kwereka abigaruriye ibyo birwa umwanya wa bo,” amagambo na yo yakomeje guteza impaka.

Scaloni yari yasabye ko umupira utavangwa na politiki

Nubwo bamwe mu bakinnyi bagaragaje amarangamutima ya bo, umutoza wa Argentine, Lionel Scaloni, yari yabanje gusaba ko amateka ya politiki atavangwa n’umupira w’amaguru.

Yagize ati: “Uyu ni umukino w’umupira w’amaguru. Sinifuza kuvanga siporo na politiki, cyane cyane mu kubaha amateka ababaje yabaye mu myaka yashize. Turibuka abazize intambara, ariko ntidukwiriye kwitiranya ibyo n’umukino.”

Umutekano wari wakajijwe

Kubera amateka y’amakimbirane hagati y’ibihugu byombi, uyu mukino wari warashyiriweho ingamba zidasanzwe z’umutekano kugira ngo hirindwe icyabangamira abawitabiriye.

Mu mukino nyirizina, Enzo Fernández na Lautaro Martínez ni bo batsindiye Argentine ibitego byayihesheje intsinzi nyuma y’uko Ubwongereza bwari bwabanje kuyobora umukino.

Mu gihe FIFA itaratangaza niba hari iperereza ryatangiye, impuguke mu mategeko agenga umupira w’amaguru zigaragaza ko gukoresha amarushanwa mpuzamahanga mu gutambutsa ubutumwa bwa politiki bishobora kuvamo ibihano birimo ihazabu, kwihanangirizwa cyangwa ibindi byemezo biteganywa n’amabwiriza ya yo.

Uyu mwanzuro wa FIFA uzaba ukurikiwe cyane, kuko ushobora kongera gukurura impaka ku ruhare rwa siporo mu bibazo bya politiki n’ubusugire bw’ibihugu.

Abakinnyi ba Argentine bagaragaje igitambaro cyanditseho ngo: “Ibirwa bya Malvinas ni ibya Argentine”. (Ifoto: Getty Images)

Ibitekerezo