Kaminuza ya Mapon yafashe icyemezo cyo kwirukana burundu abanyeshuri 29 n’abarimu babiri kubera ibikorwa bya ruswa byavuzwe ko “byagaragaye ko ari ruswa ikomeye.”
Iki cyemezo cyatangajwe ku wa Kane w’ejo hashize tariki ya 8 Ukwakira 2026, i Kindu, n’umuyobozi wa kaminuza, Porofeseri Boniface Nkomba Lukena, wavuze ko yifuza ko iki cyemezo cyo gutanga ubutumwa bukomeye mu kurwanya iki kibazo mu muryango wa kaminuza.
Ibi bikorwa bya ruswa byatangiye muri Kanama. Ubwo ibizamini byegerezaga gukorwa muri Kaminuza ya Mapon, umwarimu w’Icyongereza n’umwarimu w’ibaruramari bivugwa ko basabye abanyeshuri kubaha amadolari atanu y’Amerika kuri buri wese kugira ngo babone amanota meza mu bizamini. Abanyeshuri 29 ni bo bitabiriye uyu mugambi mubisha.
Ariko, nyuma yo gutsindwa ikizamini nubwo yari yarishyuye amafaranga, umwe mu banyeshuri yatanze raporo kuri ruswa.
Abayobozi ba kaminuza bahise batangira iperereza, ryagaragaje ukuri no kumenya inshingano z’ababigizemo uruhare.
Nyuma y’iri perereza, hafashwe umwanzuro ko abanyeshuri baregwaga iki kibazo cya ruswa, ndetse n’abarimu bashinjwaga, bagomba kwirukanwa muri iyo kaminuza.
Nk’uko umuyobozi abivuga, ibirego byaregwaga abanyeshuri byemejwe mbere y’uko iki gihano gitangwa. Yizera ko kaminuza itagomba gusa gutanga ubumenyi mu by’amasomo, ahubwo igomba no kugira uruhare mu kurema abaturage bafite indangagaciro n’imyitwarire myiza.
Yagize ati: “Yego, ni ukuri. Twirukanye abanyeshuri 29 muri iyi kaminuza kubera ruswa, hagaragaye ruswa ikomeye, yemejwe n’ibimenyetso byavuye mu iperereza”.
Kuri Porofeseri Boniface Nkomba Lukena, iki cyemezo kigamije mbere na mbere kuzamura ubukangurambaga mu banyeshuri bose ku ndangagaciro z’umuco n’amahame mbwirizamuco zigomba guherekeza uburezi bwa kaminuza.
Yagize ati: “Nyuma y’iki gikorwa, dufite isomo rikomeye ryo guha urubyiruko rwose rwiga muri iyi kaminuza.” Yasobanuye ati: “Ntibagomba kwiga siyansi gusa, ntibagomba kuva hano babonye impamyabumenyi gusa, ahubwo bagomba kuva hano nk’abantu beza, abantu iki gihugu gifiteho uburenganzira bwo kwishingikirizaho mu gihe kizaza.”
Umuyobozi abona ruswa nk’icyorezo kigira ingaruka ku iterambere ry’igihugu kandi yizera ko ari ngombwa kuyirwanya muri gahunda ya kaminuza.
Yashimangiye agira ati: “Ruswa irimo kwica igihugu cyacu ni ikibi dushaka gukosora mu ntangiriro zacyo, twifuza kugikuraho burundu. Ntidushaka ruswa.”
Binyuze muri iki cyemezo cy’imyitwarire myiza, abayobozi b’amashuri bagamije guteza imbere umuco ushingiye ku bunyangamugayo, inshingano, no kubaha amategeko. Porofeseri Boniface Nkomba Lukena yongeye kuvuga ko gutsinda mu masomo bidashobora gutandukanywa n’indangagaciro z’umuco.
Ati: “Turashaka ko iki cyemezo gifasha abanyeshuri bacu kuba abahanga mu bya siyansi, abarangije amasomo, ariko kandi bakaba abantu b’abahanga, kuko siyansi idafite umutimanama ari ikintu cyo kwangiza roho”.
Nk’uko abayobozi ba kaminuza babivuga, iki cyemezo kigaragaza ubwitange bwo gutuma ikigo kiba ikigo cy’indashyikirwa mu masomo aho ubumenyi n’amahame mbwirizamuco bijyana.
Ibitekerezo