Ethel Caterham, ufatwa nk’umuntu ukuze kurusha abandi bose bakiriho ku isi, yujuje imyaka 117 kuri uyu wa Gatanu, tariki ya 21 Kanama 2026.
Uyu mukecuru utuye mu kigo cyita ku bageze mu zabukuru cya Hallmark Lakeview Care Home, mu gace ka Lightwater muri Surrey, yizihije isabukuru ari kumwe n’abo mu muryango we n’inshuti. Abaye umuntu wa mbere wo mu Bwongereza wemejwe ko agejeje kuri iyo myaka.
Caterham yavutse ku wa 21 Kanama 1909, mu gace ka Shipton Bellinger, mu Ntara ya Hampshire. Yemejwe nk’umuntu ukuze kurusha abandi ku isi nyuma y’urupfu rw’umubikira wo muri Brésil, Inah Canabarro Lucas, wapfuye ku wa 30 Mata 2025 afite imyaka 116.
Ikigo LongeviQuest gikora ubushakashatsi ku bantu barama igihe kirekire ni cyo cyagenzuye kandi cyemeza imyaka ya Caterham. Guinness World Records ivuga ko ari umuntu wa 13 ukuze cyane mu bantu bose bafite imyaka yemejwe mu mateka. Umuntu ukuze kurusha abandi wabayeho ni Umufaransakazi Jeanne Calment, wapfuye mu 1997 afite imyaka 122 n’iminsi 164.
Caterham ni na we muntu wa nyuma uzwi ukiriho wavutse mbere ya 1910. Yavutse ku ngoma y’Umwami Edward VII, imyaka itatu mbere y’uko ubwato bwa Titanic burohama mu 1912, n’imyaka umunani mbere y’Impinduramatwara y’Uburusiya yo mu 1917.
Yari afite imyaka ine ubwo Intambara ya Mbere y’Isi yatangiraga mu 1914, naho Intambara ya Kabiri y’Isi itangiye mu 1939 yari afite imyaka 30.
Yagiye mu Buhinde wenyine
Caterham yari umwana wa karindwi mu bana umunani, bivuze ko yari uwa kabiri mu bato. Yakuriye mu gace ka Tidworth, mu Ntara ya Wiltshire. Mushiki we Gladys Babilas na we yabayeho igihe kirekire, apfa afite imyaka 104.
Mu 1927, Caterham wari ufite imyaka 18 yafashe ubwato wenyine ajya mu Buhinde, mu rugendo rwamaze ibyumweru bitatu. Agezeyo yakoze akazi ko kurera abana bo mu muryango w’Abongereza.
Nyuma yo gusubira mu Bwongereza, mu 1931 yahuye na Norman Caterham wari umusirikare mu ngabo z’u Bwongereza. Bashyingiranywe mu 1933 muri Katederali ya Salisbury.
Akazi k’umugabo we katumye batura muri Hong Kong no muri Gibraltar. Igihe bari muri Hong Kong, Ethel yashinzeyo ikigo cy’incuke cyakiraga abana b’Abongereza n’abaturage baho. Nyuma basubiye mu Bwongereza, babyarana abakobwa babiri, Gem na Anne.
Norman yapfuye mu 1976, ndetse Caterham yamaze no kubura abakobwa be bombi. Kuri ubu afite abuzukuru batatu n’abuzukuruza batanu.
Yakize Covid-19 afite imyaka 110
Mu 2020, Caterham yanduye Covid-19 afite imyaka 110, ariko arayikira. Guinness World Records imushyira mu bantu bakuze cyane bashoboye gukira iyi ndwara.
Yakomeje gutwara imodoka kugeza afite imyaka 97, ndetse no mu zabukuru yakundaga gukina umukino w’amakarita wa bridge.
Caterham yavuze ko ibanga ryo kurama kwe ari ukwirinda impaka, kwakira ibyiza n’ibibi by’ubuzima no gukora ibyo akunda. Mu kigo atuyemo, ubusitani yakundaga cyane bwiswe “Ethel’s Garden” mu rwego rwo kumuha icyubahiro.
Ku isabukuru ye y’imyaka 117, yahawe ubutumwa na João Marinho Neto wo muri Brésil, ufite imyaka 113 kandi ufatwa nk’umugabo ukuze kurusha abandi bakiriho ku isi. Caterham kandi yigeze gusurwa n’Umwami Charles III mu 2025.

Ibitekerezo