AmakuruPolitiki

Guinea: Jenerali Doumbouya yatsinze amatora n’amajwi 86%

Perezida Mamadi Doumbouya wa Guinea yegukanye amatora ya Perezida ku majwi 86%, nk’uko Komisiyo y’Amatora yabitangaje mu majwi y’agateganyo, agaragaza intangiriro y’ubutegetsi bwa gisivile nyuma y’imyaka ine afashe ubutegetsi ku buryo bwa ‘coup d’état’ ahiritse Perezida Alpha Condé wari mu nshingano kuva 2010.

Umukuru wa Komisiyo y’Amatora yavuze ko abaturage biyandikishije gutora ku kigero cya 80%, berekana ko Doumbouya yagiriwe icyizere cyinshi.

Mu 2021, ubwo yari amaze gufata ubutegetsi, Doumbouya yasezeranyije Abanya-Guinée ko azaha abasivile ubutegetsi “ku neza”, kandi nta musirikare wiyamamaza mu matora.

Imyaka ine nyuma, itegeko nshinga rishya ryemereye abasirikare kwiyamamaza, bituma General Doumbouya, wari Colonel igihe yafataga ubutegetsi, abasha kwiyamamaza mu matora ya Perezida.

Ku rundi ruhande, abatavuga rumwe n’ubutegetsi barimo Alpha Condé na Cellou Dalein Diallo bari hanze mu buhungiro, byari byitezwe ko nta guhatana bikomeye mu matora.

Iyi ntsinzi yamuhaye manda y’imyaka irindwi yo gutegeka Guinea, kimwe mu bihugu bikungahaye ku mabuye y’agaciro ya bauxite.

Doumbouya akunzwe cyane n’urubyiruko, ariko akomeje gushinjwa guhonyora uburenganzira bw’abatavuga rumwe n’ubutegetsi, guca imyigaragambyo, no kugenzura itangazamakuru.

Guinea ni cyo gihugu gifite amabuye y’agaciro ya bauxite meshi ku isi kandi gifite n’aya ‘iron-ore’ menshi.

Mu kwezi gushize, abategetsi bafunguye ikirombe gikomeye cy’amabuye y’agaciro ya ‘iron-ore’, agizwe na 98% mu gukora ibyuma.

Jenerali Doumbouya ni ubwa mbere agiye kuyobora atowe n’abaturage

Doumbouya yafashe ubutegetsi afite imyaka 41 n’ipeti rya Colonel, akaba yari umukuru w’igihugu muto kurusha abandi muri Afurika. Nk’umusirikare, yakoze ubutumwa muri Afugaanisitani, Côte d’Ivoire, Djibouti, Centrafrique n’ahandi.

Akomoka mu bwoko bw’Aba Malinké, kimwe na Condé yahiritse. Yize igisirikare mu bihugu birimo Isirayeli, Senegali, Gabon n’Ubufaransa, maze akora imyaka myinshi mu ngabo z’Ubufaransa mu mahanga.

Muri 2018, Perezida Condé yamugaruye mu gihugu ahagarika umutwe udasanzwe w’ingabo (GFS). Nyuma y’imyaka itatu muri izo nshingano, uyu wari Colonel yahise ahirika Condé, aza gufata ipeti rya Jenerali umwaka ushize.