Ngoma: Birakekwa ko umukecuru yapfuye azize “Kiwingu”

Mugitondo cyo kuri uyu wa Kabiri tariki ya 4 Kanama 2026, abaturage bo mu Mudugudu wa Mfune, Akagari ka Gituza, Umurenge wa Rukumberi mu Karere ka Ngoma, babyukanye inkuru y’incamugongo y’urupfu rw’umukecuru wasanzwe yapfiriye mu nzu iwe, ibintu byateye impungenge abaturage bo muri ako gace.

Amakuru yatangajwe n’abaturage baganiriye n’itangazamakuru avuga ko uwo mukecuru bikekwa ko yaba yari yanyoye inzoga y’icyuma izwi ku izina rya “Kiwingu”, ndetse bamwe bakavuga ko ishobora kuba ari yo yaba yagize uruhare mu rupfu rwe. Icyakora, kugeza ubu nta rwego rwa Leta cyangwa urw’ubuvuzi ruratangaza ku mugaragaro ko urwo rupfu rwatewe n’iyo nzoga, bityo ayo makuru akomeje gufatwa nk’akekwa mu gihe hagitegerejwe ibisubizo by’iperereza nk’uko BTN TV dukesha iyi nkuru yabitangaje.

Abaturage bavuga ko uwo mukecuru yari amaze igihe azwiho kunywa bene izo nzoga z’ibyuma, ndetse ko urupfu rwe rwabaye rutunguranye. Hari abagaragaza impungenge bavuga ko hakwiye gukorwa iperereza ryihuse kugira ngo hamenyekane icyateye urwo rupfu no gukumira ko hari abandi bashobora guhura n’ingaruka nk’izo.

Iyi nkuru ije mu gihe Guverinoma y’u Rwanda ikomeje ibikorwa bikomeye byo gukura ku isoko inzoga zose z’ibyuma zitujuje ubuziranenge. Mu minsi ishize, inzego zitandukanye zirimo Minisiteri y’Ubuzima (MINISANTE), Ikigo cy’Igihugu gitsura Ubuziranenge (RSB), Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB), Polisi y’u Rwanda n’inzego z’ibanze zatangiye ibikorwa byo gusaka amaduka, utubari n’ahandi hacururizwa izi nzoga.

Ibi byakurikiye raporo zagaragaje ko zimwe muri zo zifite urugero rudasanzwe rwa methanol n’ibindi binyabutabire bishobora guteza uburozi bukomeye, ubuhumyi cyangwa urupfu.

Kugeza ubu, inzoga zirenga 100 zamaze gushyirwa ku rutonde rw’izitemewe gucuruzwa mu Rwanda kubera kutuzuza ibisabwa n’amategeko agenga ubuziranenge bw’ibiribwa n’ibinyobwa.

Nubwo abaturage bakeka ko urwo rupfu rwaba rufitanye isano n’inzoga ya Kiwingu, iyo nzoga ntabwo iri ku rutonde rw’inzoga zirenga 100 zatangajwe ko zaciwe ku isoko.

Icyakora, Minisitiri w’Ubuzima, Dr Sabin Nsanzimana, aherutse gutangaza ko inzoga zose z’ibyuma zigomba guhagarikwa, yaba izikorerwa mu Rwanda cyangwa izitumizwa mu mahanga, mu rwego rwo kurengera ubuzima bw’abaturage.

Ibi bisobanuye ko n’iyo inzoga yaba itarashyirwa ku rutonde rw’izaciwe, idakwiye gukomeza gucuruzwa niba iri mu cyiciro cy’inzoga z’ibyuma zafatiwe icyemezo cyo guhagarikwa.

Methanol ni iki kandi iteza izihe ngaruka?

Abahanga mu buzima bavuga ko methanol ari ubwoko bwa alukoro butandukanye na ethanol ikoreshwa mu nzoga zemewe. Iyo umuntu anyoye methanol, umubiri uyihinduramo uburozi bushobora kwangiza ubwonko, impyiko, umwijima n’amaso.

Mu bimenyetso bishobora kugaragara harimo:

  • Kuruka no kugira isesemi;
  • Kubabara umutwe bikabije;
  • Kutabona neza cyangwa guhuma;
  • Guhumeka nabi;
  • Guta ubwenge;
  • Gupfa mu gihe uburozi bukabije.

Ni yo mpamvu inzego z’ubuzima zisaba umuntu wese wagize ibimenyetso bidasanzwe nyuma yo kunywa inzoga kujya kwa muganga byihuse aho kwivuriza mu rugo.

Inzego z’ubuzima zikomeje gusaba abaturage kudakomeza kunywa cyangwa kugura inzoga z’ibyuma, cyane cyane izifungishwa mu dupfunyika twa pulasitiki cyangwa izicuruzwa mu buryo budafite ibirango byemewe.

Abacuruzi na bo basabwe guhagarika gucuruza bene izo nzoga no gukurikiza amabwiriza yatanzwe na Leta, kuko abazafatwa bakomeza kuzikwirakwiza bashobora gukurikiranwa n’amategeko.

N’ubwo abaturage bo mu Murenge wa Rukumberi bakeka ko umukecuru wapfuye yaba yazize kunywa inzoga ya Kiwingu, kugeza ubu nta cyemezo kiratangazwa n’inzego zibifitiye ububasha cyemeza ko ari yo yamwishe.

Birateganyijwe ko iperereza rizagaragaza niba koko hari isano hagati y’urwo rupfu n’iyo nzoga cyangwa niba hari indi mpamvu yateye uwo mukecuru kwitaba Imana.

Mu gihe hagitegerejwe ibisubizo by’ubugenzuzi n’iperereza, inzego za Leta zikomeje gushishikariza abaturage kwirinda kunywa inzoga z’ibyuma no gutanga amakuru ku bantu bazikora cyangwa bazicuruza, mu rwego rwo kurinda ubuzima bw’abaturage no gukumira ko habaho izindi mpfu cyangwa uburwayi bushobora guterwa n’inzoga zitujuje ubuziranenge.

Ifoto shusho yakozwe hifashishijwe ubwenge buhangano igaragaza inzoga ya kiwingu ishobora kuba ari yo yishe umukecuru. (Kigali24)

Ibitekerezo