Umunyarwenya w’icyamamare Kapere yatangaje ko amaze igihe anyura mu bihe bikomeye by’imibereho n’ubukungu, ndetse avuga ko hari abantu bamubwiye ko ibibazo bikomeje kumwibasira bishobora kuba bifitanye isano n’uburozi cyangwa ibikorwa by’ubupfumu bivugwa ko byakozwe na bamwe mu bakorana na we mu mwuga wo gusetsa.
Ibi Kapere yabigarutseho mu kiganiro yakoreye kuri TikTok Live, aho yafunguye umutima akavuga ku nshuro ya mbere ku ngorane amaze igihe ahura na zo, zirimo kubura amafaranga, kubura akazi gahoraho ndetse no gutsindwa n’indi mishinga y’ubucuruzi yagerageje gutangira.
Uyu munyarwenya yavuze ko nubwo amaze igihe kinini ahanganye n’ibibazo byinshi, yahisemo kutajya abishyira ku karubanda kuko yizeraga ko bizarangira. Gusa ngo uko iminsi igenda ishira ni ko ibintu birushaho kuba bibi, bituma yumva atagishoboye kubiceceka.
Yagize ati: “Mfite ibibazo byinshi cyane. Sinigeze nkunda kujya ntaka cyangwa ngo mbivuge mu ruhame, ariko hari igihe biba bikabije. Uyu mwuga wo gusetsa warazambye. Ugerageza kujya mu bundi bucuruzi kugira ngo ubone icyo utunga umuryango, na bwo bikanga. Hari abantu bambwiye ko bishoboka ko hari bamwe mu basetsa bandoze.”
Aya magambo yahise akwirakwira ku mbuga nkoranyambaga, bamwe bagaragaza impuhwe bafite ku bibazo bye, mu gihe abandi bavuze ko adakwiye kwihutira kwizera amakuru y’uburozi cyangwa gushinja abandi nta bimenyetso bifatika bihari.
Kapere yavuze ko ikibazo gikomeye atari ukubura amafaranga gusa, ahubwo ari uko ibikorwa byinshi byamuhaga akazi byagabanutse cyane ugereranyije n’imyaka yashize.
Yasobanuye ko ibitaramo byo gusetsa byabaye bike cyane, ibintu byatumye we n’abandi banyarwenya benshi babura aho bakorera. Ibi ngo byatumye agorwa no kubona amafaranga yo kwishyura inzu, kwishyurira abana amashuri no kwita ku muryango we.
Yagize ati, “Hari igihe kubasha kubona amafaranga y’ubukode cyangwa ayo kwishyura amashuri y’abana biba ikibazo gikomeye. Nubwo ushaka gukora ibindi, usanga na byo bitagenda.”
Mu myaka yashize, Kapere yari umwe mu banyarwenya bakunze kugaragara mu bitaramo bikomeye no kuri televiziyo, ariko nk’uko yabivuze, ubu amahirwe nk’ayo yaragabanutse cyane.
Nubwo yavuze ibibazo byinshi, Kapere yashimye cyane umutegura ibitaramo Abitex, avuga ko ari umwe mu bantu bake bagikomeje gushyigikira abanyamwuga bo mu ruganda rwo gusetsa.
Yavuze ko igihe cyose Abitex ateguye igitaramo, yibuka gutumira abanyarwenya kandi akabishyura neza, ibintu avuga ko bibafasha gukomeza kubaho.
Kapere yagize ati: “Icyampa Abitex yagiraga igitaramo buri cyumweru kuko we arishyura. Iyo aza kuba ategura ibitaramo buri cyumweru, ubuzima bwacu bwari kuba bwiza cyane.”
Aya magambo agaragaza uburyo abategura ibitaramo bafite uruhare runini mu gutuma abahanzi babona akazi no kwinjiza amafaranga.
Ibibazo byugarije uruganda rw’urwenya
Mu myaka ya vuba, uruganda rwo gusetsa rwahuye n’ibibazo bitandukanye. Nubwo imbuga nkoranyambaga nka TikTok, YouTube na Facebook zafashije benshi kumenyekana, si ko byoroshye kubona amafaranga ahagije aturutse kuri izo mbuga.
Abanyarwenya benshi bavuga ko amafaranga ava ku mbuga nkoranyambaga adahagije ugereranyije n’ayo babonaga mu bitaramo byabaga byitabiriwe n’abantu benshi.
Hari kandi ikibazo cy’uko abaterankunga bamwe bagabanyije inkunga bahaga ibikorwa by’imyidagaduro, bigatuma umubare w’ibitaramo ugabanuka. Iyo ibitaramo bibaye bike, n’abahanzi babura akazi.
Abasesenguzi bavuga ko uruganda rw’imyidagaduro rukeneye gushakirwa uburyo burambye bwo kwinjiza amafaranga, harimo kongera ubufatanye n’ibigo byigenga, guteza imbere amatike y’ibitaramo ndetse no gukoresha ikoranabuhanga mu kugeza ibikorwa ku bafana bari hirya no hino ku isi.
Amagambo ya Kapere agaruka ku burozi yateje impaka nyinshi ku mbuga nkoranyambaga. Hari abamushyigikiye bavuga ko muri sosiyete nyinshi zo muri Afurika hakiri imyemerere ivuga ko hari abantu bakoresha uburozi cyangwa ubupfumu mu kubangamira iterambere ry’abandi.
Ku rundi ruhande, hari abavuga ko ibibazo nk’ibi bishobora gusobanurwa n’imiterere y’isoko ry’umurimo, ubukungu bugenda buhinduka cyangwa imishinga idateguwe neza, aho kubihuza n’uburozi.
Abahanga mu mitekerereze n’imibanire y’abantu bakunze gusaba ko umuntu uhuye n’ibibazo akwiye kubanza gushaka ibisobanuro bifatika no gushaka inama z’abahanga mbere yo kwemera amakuru adafite gihamya.
Kapere si we wa mbere utangaje ko ubuzima bw’ubuhanzi bumugoye. Mu bihugu byinshi byo muri Afurika, abaririmbyi, abasetsa n’abakinnyi ba filime bakunze kuvuga ko kubona akazi gahoraho bitoroshye.
Hari abahitamo gukora ubucuruzi, ubuhinzi cyangwa indi mirimo kugira ngo babashe kubona amafaranga abafasha mu gihe ibikorwa by’ubuhanzi byagabanutse. Icyakora, si bose bahirwa n’iyo mishinga, kuko bamwe bavuga ko na yo idatanga umusaruro nk’uko babyifuzaga.
Nubwo yavuze amagambo agaragaza agahinda n’ihungabana, Kapere ntiyatangaje ko agiye kuva mu mwuga wo gusetsa. Ahubwo amagambo ye agaragaza ko agifite icyizere cyo kongera kubona amahirwe mu ruganda rw’imyidagaduro.
Abafana be benshi bamwifurije gukomeza kwihangana no gukomeza gukora cyane, bavuga ko impano ye yo gusetsa igikundwa n’abatari bake.
Ibyatangajwe na Kapere byongeye gukangurira abantu gutekereza ku bibazo byugarije abahanzi, cyane cyane abakora urwenya, ndetse binibutsa ko inyuma y’ibitwenge batanga ku rubyiniro hari igihe baba bahanganye n’ibibazo bikomeye by’ubuzima n’ubukungu.
Mu gihe impaka ku magambo ye zikomeje, benshi bemeza ko icy’ingenzi ari ugushaka uburyo uruganda rw’imyidagaduro rwagira amahirwe menshi yo gutanga akazi no gutuma abahanzi babasha kubaho neza binyuze mu mpano zabo.

Ibitekerezo