Dore zimwe mu ntwaro zikomeye Amerika ikoresha mu guhangana na Iran
Igitero cya gisirikare cyahuriweho na Leta Zunze Ubumwe z’Amerika na Israel cyatangiriye ku wa 28 Gashyantare 2026 kigamije Iran.
Mu ntangiriro z’ibi bitero, ingabo zirwanira mu kirere za Israel zakoresheje indege z’intambara zirimo F-15 Eagle, F-22 Raptor na F-35 Lightning II, zigaba ibitero ku hantu hatandukanye muri Iran zirasayo ibisasu.
Leta Zunze Ubumwe z’Amerika na zo zahise zinjira muri icyo gikorwa, zikoresha misile zo mu bwoko bwa Tomahawk cruise missile ndetse zinakoresha indege z’intambara mu kugaba ibitero.
Raporo z’igisirikare zigaragaza ko Amerika yari yaratangiye gutegura igitero cya gisirikare kuri Iran kuva mu kwezi kwa mbere k’uyu mwaka.
Iperereza rya BBC dukesha iyi nkuru ryasuzumye intwaro n’ubushobozi bwa gisirikare byakoreshejwe mu masaha 48 ya mbere y’iki gitero kuri Iran.
Drones za Lucas
Ubuyobozi bw’ingabo z’Amerika bukorera mu burasirazuba bwo hagati (Central Command) bwatangaje ko Amerika yakoresheje ku nshuro ya mbere mu ntambara indege zitagira abapilote zizwi nka Lucas.
Izi drones zifite imiterere isa n’iya drone zo muri Iran zo mu bwoko bwa Shahed-136, kandi zakozwe n’ikigo cy’ingabo cyo muri Leta y’Arizona cyitwa SpektreWorks.
Indege zirasira ibibombe B-1
Indege ya Rockwell B-1 Lancer yakoreshejwe n’Amerika mu kugaba ibitero ku bubiko bw’ibisasu bya balistike buri munsi y’ubutaka ndetse no ku bigo bikoreshwa mu gutegura ibisasu muri Iran.
Ingabo z’Amerika zavuze ko izi ndege zirasira kure zavuye muri Amerika zigera muri Iran, kandi indege eshatu zo muri ubu bwoko ni zo zagize uruhare muri ibyo bitero.
B-2 Spirit – Indege zirasa ibisasu kure

B-2 Spirit, yakozwe na Northrop Grumman, iri mu ndege z’intambara zigezweho cyane zikoreshwa n’ingabo zirwanira mu kirere z’Amerika.
Amerika yakoresheje indege enye zo muri ubu bwoko mu gutera inyubako zifitanye isano na nikiliyeri muri Iran.
Iyi ndege yagurutse amasaha agera kuri 37 ivuye ku kigo cy’ingabo zirwanira mu kirere cya Whiteman muri Amerika mbere yo kugaba ibitero muri Iran.
Ku wa 1 Werurwe, Amerika yongeye gukoresha indege enye za B-2 Spirit mu bitero byagabwe ku hantu hatandukanye muri Iran.
Nk’uko uwazikoze abitangaza, B-2 ishobora gutwara ibiro 18,000 by’ibisasu. Ariko ingabo zirwanira mu kirere z’Amerika zivuga ko hari igihe yigeze gutwara ibisasu bibiri bya GBU-57A/B bunker busters, bifite hamwe ibiro 27,200.
Iyi ndege ishobora kuguruka kilometero zigera ku 11,000 idashyizwemo ibitoro, kandi ishobora kugera kuri kilometero 18,500 iyo yongewemo ibitoro rimwe mu kirere, bigatuma ishobora kugera ku ntego iyo ari yo yose ku isi mu gihe gito ugereranyije n’izindi ndege z’intambara.
Indege ya B-52
B-52 Stratofortress ni indi ndege nini itwara kandi igatera ibisasu ikoreshwa n’ingabo zirwanira mu kirere z’Amerika.
Yakozwe na kompanyi Boeing, kandi ishobora gutwara intwaro zipima ibiro bigera ku 32,000. Iyi ndege ishobora kuguruka intera ya kilometero zigera ku 14,200 idashyizwemo ibitoro.

Uburyo bwo kurinda ikirere bwa Patriot
Sisitemu yo kurinda ikirere izwi nka Patriot yatangiye gukoreshwa n’igisirikare cy’Amerika mu 1981.
Ikoreshwa n’ibihugu byinshi bifitanye ubufatanye n’Amerika. Patriot ikoresha misile ya MIM-104 Patriot mu gusenya ibisasu birasiwe kure bitaragera ku ntego.
Iki gikoresho gikoreshwa n’ibihugu byinshi byo mu kigobe cy’Abarabu, harimo na Arabiya Sawudite.
Sisitemu yo kurinda ikirere ya THAAD
Sisitemu izwi nka Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) yagenewe kurwanya no gusenya misile za balistike ziraswa ku ntera ngufi n’igereranyije.
Igisirikare cy’Amerika cyatangiye kuyikoresha mu 2008, kandi yakozwe na Lockheed Martin Missile.
Igiciro cya sisitemu imwe ya THAAD kigera kuri miliyari 1.25 z’amadolari y’Amerika.
Yigeze gukoreshwa mu 2022 mu kurwanya misile z’inyeshyamba z’aba Houthi zo muri Yemeni zari zirashe kuri Emira Zunze Ubumwe z’Abarabu, ndetse no mu ntambara y’iminsi 12 hagati ya Israel na Iran mu mwaka ushize, ndetse no mu ntambara iri kuba ubu mu burasirazuba bwo hagati.

Indege z’intambara zigenzura mu kirere
Mu bikorwa byo kurwanya Iran, Amerika yakoresheje indege z’intambara zirimo F-15, F-16, F-18, F-35 na A-10.
Izi ndege ziri ku birindiro by’Amerika mu burasirazuba bwo hagati no ku mato y’intambara ari mu Nyanja y’Abarabu.
Hari kandi indege zo mu bwoko bwa EA-18 Growler zifite ubushobozi bwo guhagarika itumanaho ry’abanzi n’uburyo bwa radar, na zo zakoreshejwe muri ibi bikorwa.
Amerika yanakoresheje indege zo mu bwoko bwa Airborne Early Warning & Control (AEW&C), P-8 Maritime Surveillance, ndetse n’indege za Airborne Communication Relay.
Mu gushyigikira ibikorwa byo mu kirere, Amerika yohereje indege zitanga ibitoro mu kirere zo mu bwoko bwa KC-46A, KC-135R na KC-135T.

Drone zo mu bwoko bwa MQ-9
Amerika yanakoresheje drone z’intambara zo mu bwoko bwa MQ-9 Reaper, zishobora gukora igenzura no kugaba ibitero.
Iyi drone ni yo Amerika yakoresheje mu gitero cyahitanye Gen Qassem Soleimani, umwe mu bayobozi bakuru b’ingabo za Iran, i Iraq mu 2020.
Ubwoko bwa MQ-9A bushobora kuguruka amasaha arenga 27 kandi bukagera ku butumburuke bwa metero zigera ku 15,000.
Ishobora gutwara misile zipima ibiro 1,746.

Sisitemu ya misile M-142
M-142 High-Power Artillery Rocket System ni sisitemu irasa misile yatangiye gukoreshwa n’igisirikare cy’Amerika mu 2005.
Yakoreshejwe mu ntambara zo muri Afghanistan, Syria, mu ntambara y’Uburusiya kuri Ukraine, ndetse no mu ntambara iri kuba ubu na Iran.
Sisitemu imwe ifite agaciro ka miliyoni 20 z’amadolari y’Amerika, kandi ishobora gutwarwa n’indege za C-17 Globemaster, C-5 Galaxy na C-130 Hercules.

Amato atwara indege z’intambara
Ubwato bunini butwara indege z’intambara USS Abraham Lincoln bwoherejwe mu burasirazuba bwo hagati ibyumweru bitanu mbere y’uko Amerika itangira ibitero kuri Iran.
Ibi byatumye benshi batangira gukeka ko Amerika iri gutegura ibikorwa bya gisirikare kuri Iran.
Ubu bwato ni ubwoko bwa Nimitz-class kandi bwitiriwe uwahoze ari Perezida w’Amerika Abraham Lincoln. Bukoresha ingufu za nikiliyeri, bufite abakozi 5,600 kandi bushobora gutwara indege zigera kuri 90.
Hagati aho, ubwato bunini bw’intambara USS Gerald R. Ford na bwo bwavuye mu Nyanja ya Karayibe bujyanwa mu burasirazuba bwo hagati.
Bwitiriwe Perezida wa 38 w’Amerika, bushobora gutwara indege z’intambara 74 kandi bukagira abakozi bagera ku 4,600.
Uretse ayo mato manini atwara indege, Amerika yanohereje andi mato menshi y’intambara ashobora kurasa misile za Tomahawk.
Yanohereje kandi amato atwara ibitoro ku nkengero z’Uburasirazuba bwo hagati kugira ngo ahe inkunga n’ibikoresho amato y’intambara ari muri ako karere.

